close

Yeni Koronavirüs (Covid-19) pandemi ilan edildi

Yeni Koronavirüs (Covid-19) epidemi ilan edildi

31 Aralık 2019 tarihinde, Dünya Sağlık Örgütü’nün Çin’in Wuhan kentinde sebebi bilinmeyen bir zatürre tespit etmesi ile her şey başladı. Bugün ise Dünya Sağlık Örgütü, artık Yeni Koronavirüs olarak belirlenen bu salgını, pandemi ilan etti. İki aydan beri Yeni Koronavirüs, herkesin odak noktası olarak gündemimizde yer alıyor. Ülkemizde ortaya çıkmaması komikliklerle anılırken, bugün Türkiye’de koronavirüs şüphesi olan bir vatandaşın test sonucunun pozitif çıktığı haberini aldık.

Birkaç senede bir yeni bir salgın haberi geliyor. Çok da şaşılacak bir durum olmasa gerek. Gezegen yaşayan bir canlı. Yeni virüsler çeşitli nedenlerle ortaya her zaman çıkacak. Hatırlarsınız Domuz gribi de 2009-2010 yılında pandemi ilan edilip, 500 bin kişinin ölümüne neden olmuştu. Velhasılıkelam komplo teorileri bir yana, iklim ile bu kadar oynadığımızı da hesaba katarsak, buzulların erimesinin sonucu olarak çok daha kötüleri ile karşılaşma olasılığımız yüksek. Bir yandan da, Yeni Koronavirüs’ün aldığı candan çok daha fazlasını kanser, savaş, başka hastalıklar alıyor. Onların yarattığı duruma alıştığımız için sanırım sonuçlarını kendi içimizde normalleştiriyoruz. Paniğe gerek yok! Panik, kaostan öte bir şey yaratmayacaktır. O yüzden durumu iyice anlamalı, önlemimizi almalıyız.

İşin bence en korkunç yanı ise sahte haberlerin çok daha fazla ortaya çıkması ve insanların üzerinde yarattığı panik hali. Haberler ile karşılaştığımızda onların doğruluğunu artık iki kere sorgulamamız gerekiyor. Teyit, Yeni Koronavirüs’e özel Covid-19 Postası diye bültenler hazırlıyor. E-postanıza son gelişmeler ile ilgili teyitler ve son bilgiler düşüyor. Takip etmenizi kesinlikle öneririm.

Fotoğraf: Macau Photo Agency/Unsplash
Fotoğraf: Macau Photo Agency/Unsplash

Tam anlamıyla nedir bu Yeni Koronavirüs?

Koronavirüs (ya da corona virüs, Latince: Orthocoronavirinae) kuşlarda ve memelilerde hastalıklara sebep olan Coronaviridae familyasının iki alt familyasından birini oluşturan virüslerdir. İnsanlarda genelikle ciddi olmayan nezle vakalarının önemli bir bölümüne yol açmasıyla birlikte, aralarında MERS-Cov, SARS CoV ve Covid-19’un bulunduğu bazı nadir koronavirüs çeşitleri, ölüm riski bulunduran solunum yolu enfeksiyonlarına neden olabilir. Koronavirüsler ineklerde ve domuzlarda ishal, tavuklarda ise üst solunum yolu hastalıklarına sebep olur. Bugüne kadar tespit edilmiş en büyük RNA genomuna sahip virüslerdir. Virüs, etafında değneye benzeyen çıkıntılara sahiptir. Bu özelliğinden dolayı, mikroskop altında bakıldığında Güneş taç küresine benzediği için Latincede de kullanılan corona kelimesinden adını almıştır.

Aslında hepimizde görülen klasik nezle vakalarının önemli bir kısmınından koronavirüslerin sorumlu olduğu düşünülüyor. Ateşin artması, bademciklerin şişmesi gibi semptomlara neden oluyorlar, bahar nezlelerine yol açıyorlar. Tanıdık geldi değil mi? Koronavirüsler, zatürre ile bronşite de neden olabilirler.

Olayların ortaya ilk çıktığı zaman 2019nCov olarak kodlanan hastalığın ismi 11 Şubat 2020 tarihinde Covid-19 olarak belirlendi. Hastalığa sebep olan virüsün adı ise SARS COV-2’dir. Yeni Koronavirüs denmesinin sebebi ise şöyle. Covid-19, koronavirüs ailesinden gelen yeni bir tip korona’dır. Yani SARS ve MERS salgınlarına da yol açan virüsler, aynı aileden gelmişti.

Fotoğraf: Macau Photo Agency/Unsplash
Fotoğraf: Viktor Forgacs/Unsplash

Nasıl bulaşır?

Sağlık Bakanlığı’nın sitesine göre; bu virüsü taşıyan bireylerin öksürmeleri, aksırmaları ile ortama saçılan damlacıkların solunması ile bulaşıyor. Hastaların solunum parçacıkları ile kirlenmiş yüzeylere dokunulduktan sonra ellerin yıkanmadan yüz, göz, burun veya ağza götürülmesi ile de virüs alınabilir. Kirli ellerle göz, burun veya ağza temas etmek risklidir.

Damlacıklar hasta kişinin 1 metre etrafına kadar saçılabilir. Hastanın solunum salgıları toplu taşıma tutacağı, bardak, bilgisayar, kapı tokmağı, telefon gibi başka yüzeylere de bulaşmış olabilir. Bundan dolayı elleri yıkamadan yüze, göze ve burna dokunmamak gerekiyor. Koronavirüs için canlı bir konak lazım olsa da tam olarak bilinmemekle birlikte dış ortam yüzeylerinde de birkaç güne kadar canlı kalabilir.

Belirtileri nedir?

Yine Sağlık Bakanlığı’nın sitesinde yer alan açıklamalara göre, belirtisiz olgular ile birlikte bunların oranı bilinmemektedir. En çok karşılaşılan belirtiler ateş, öksürürük ve nefes darlığıdır. Şiddetli olgularda zatürre, ağır solunum yetmezliği, böbrek yetmezliği ve ölüm gelişebilmektedir.

Yeni Koronavirüs (Covid-19) 60 yaş üzerinde ve halihazırda bir hastalığı olan kişiler için daha büyük bir risk taşıyor. Elbette yine de siz siz olun “Bana bir şey olmaz” demeyin. Kendinize dikkat edin.

Aşısı var mı?

Ne yazık ki şu an bir aşısı bulunmamaktadır. Hatırlarsınız bir ara “Küba, corona aşısını buldu” şeklindeki haberler kol geziyordu. Ama durum öyle değil. Çin, Küba’nın daha önce ürettiği bir ilacı denedi. Şu an herhangi bir antiviral geliştirilmiş değil. Bir aşının en erken bir yılda üretilebileceği söyleniyor.

Fotoğraf: Macau Photo Agency/Unsplash

Hayvanlardan bulaşır mı?

Evdeki kedi, köpek dostunuzun Yeni Koronavirüsle enfekte olması beklenmemektedir. Ancak hayvanlarla temasınız sonrasında her zaman ellerinizi su ve sabunla yıkamanıza fayda var.

Nasıl önlem alabilirim?

Sıralayacağım önlemlere baktığınızda, maske takmak gibi önerilerin dışındakiler zaten her zaman kendimiz için temelde dikkat etmemiz gerkenler olduğunu göreceksiniz.

  • Eller sık sık en az 20 saniye boyunca sabunla yıkanmalı. Eğer sabun yoksa yüksek oranında bir alkol bazlı dezenfektan ile temizlik malzemesi kullanılabilir.
  • Virüs temas ile yayılıyor yani yakın temastan kaçınmak gerekiyor.
  • Bağışıklığa dikkat! Sağlıklı ve dengeli beslenmek, düzenli uykuyu ihmal etmemek gerekiyor.
  • Öküsürüp hapşırırken burnumuzu ve ağzımızı temiz bir mendil ile kapatmalıyız.
  • Kalabalık alanlardan uzak durulmalıyız. Yaşça büyük olan tanıdıklarımız daha kolay etkilenebildiği için bu kişilerin yanında hijyene önem vermeliyiz.
  • Kendimiz ve etrafımızdaki kişilerin sağlığı için maske ve eldiven kullanmakta fayda var.
  • Çantanızda kolonya taşıyabilirsiniz.
  • Ve tabii “doğru” olduğuna emin oldığımız bilgileri etrafımızdakilere de aktarmalıyız.

Son olarak Corona birasını gönül rahatlığı ile içerebilirsiniz. Saçmalamayın!

Kaynak: Sağlık Bakanlığı, Wikipedia, Teyit 1, Teyit 2
Başlık Fotoğrafı: CDC/Unsplash

Sizler tarafından desteklenmek, kaliteli içerikler üretebilmemiz için bizlere daha büyük olanaklar tanıyor. Lütfen bizi destekleyin!
Etiketler: Covid-19
Yeşim Özbirinci

Yazar Yeşim Özbirinci

Yazar. Gezgin. Maceracı. Vegan. Psy DJane. Fire Performer. ☮ Fakir ama kültürlü.

Bir Yorum Bırak