Alet kullanabilen hayvanlar konusu açıldığında benim aklıma ilk etapta primatlar geliyor. Primatlar gibi birçok hayvan aslında alet kullanımı becerisine sahip.

Şempanzeler fındık kırmak için taş ve ahşap kullanabiliyorlar. Avlanmak için de sopaları keskinleştirebiliyorlar. Goriller ise su derinliğini ölçmek için yürüyüş çubukları kullanıyorlar.

Primatların alet kullanımı tarih içerisinde pek çok araştırıldı. Charles Darwin, 1871 tarihli The Descent of Man kitabında babunların araç kullanımı tartışmıştı. Jane Goodall, 1960’larda şempanzeleri ve onların araş kullanımı inceledi.

Minik böceklerden büyük memelilere kadar hayvanlar alemindeki canlılar avlanmak, inşa etmek ve daha fazlası için araşlar yaratıyorlar ve kullanıyorlar.

Kargalar

Alet kullanabilen hayvanlar
Mark Rainwater / Getty Images

Hayvan krallığının en yaratıcı canlıları kargalar, zekice hileleri kullanmaları ile meşhurlar. Böcekleri kütüklerden çıkarmak için çubukları ve dalları manipüle ederler. Hareket eden araçların önüne cevizleri atarak, cevizlerin kırılmasını sağlarlar. 2018 yılında yapılan bir araştırmada, kargaların bir yiyecek kaynağına ulaşmak için yeterince uzun bir çubuk oluşturarak küçük nesneleri birbirine bağlayabildiği, bileşik araçlar oluşturabildiği gözlemlendi.

Filler

Alet kullanabilen hayvanlar
The Anthiz / Shutterstock

Alet kullanma konusunda filler olağanüstü yeteğene sahipler. Hortumlarını bir kol gibi kullanabiliyorlar. Dalları, sırtlarını kaşımak için kullanabilirler. Sinekleri uçurmak için de yaprakları… Ancak fillerin en çarpıcı başarısı sanatsal yetenekleri mi? Bu konuyu Evrim Ağacı detaylı bir şekilde ele almış. Oradan yararlanarak özet geçmek istiyorum. Yapılan araştırmalar Tayland’da resim yapılan en az altı fil merkezi olduğunu ortaya çıkarmış. Bu merkezler, tomruk taşıması yasaklanan evcil fillerin tümünün birder bire işsiz kalması nedeniyle oluşturulmuş. Sonrasında bir kişi, küçük bir ücret karşılığında hayvanların ziyaretçilere gösterilebileceği fil sığınakları kurma fikri ve resim seansları da bu çerçevede ortaya çıkmış. Peki, bu memeliler gerçekten resim konusunda bu kadar yetenekli mi? Evrim Ağacı‘ndaki yazıda tam olarak bu şöyle cevaplanıyor: “Mahut, hayvanın dik bir çizgi çizmesi için kulağını yukarı aşağı, yatay çizgi için yana doğru çeker. Nokta ve küçük dokunuşları yaptırmak için de kulağı ileri, yani kanvasa doğru çeker. Dolayısıyla, ne yazık ki, filin yaptığı resim kendisinin değil, mahutun tasarımıdır. Ortada file ait bir buluş veya yaratıcılık yoktur, sadece köle gibi bir kopyalama vardır.” Anlayacağınız filler resim yapma konusunda bir yetenekleri olmadığı gibi bir de bu konu ile sömürülüyorlar.

Çardak Kuşu

Alet kullanabilen hayvanlar
drferry / Getty Images

Yuva inşa etme yeteneği ile çardak kuşu bizi kendisine hayran bırakıyor. Çoğunlukla Avustralya veya Yeni Gine’de bulunan çardak kuşları, yuvasını romantizm yaratmak adına inşa ediyor. Bir arkadaşını tavlamak için erkek, şişe kapakları, boncuklar, kırık camlar veya bulabileceği hoş görünen ve dikkat çeken şeyleri kullanarak karmaşık bir kamuflaj yapı oluşturuyor.

Yunuslar

Alet kullanabilen hayvanlar
Yann hubert / Shutterstock

Zekası ile bilinen yunusların eller yerine paletlere sahip olduğu için birçok uzman 1984 yılına kadar onların araç kullanabileceğini pek tahmin etmiyordu. Avsutralya’daki şişe burunlu yunuslar sünger parçalarını yırtıp, denizde avlanırken aşınmaları önlemek için burunlarının etrafına sarıyorlar.

Mısır Akbabası

Alet kullanabilen hayvanlar
Carlos Ciudad Photos / Getty Images

Kuşlar en üretken alet kullanıcıları arasında sayılıyorlar. Bunların en şaşırtıcı örneklerinden biri de mısır akbabası. Akbabaların en sevdiği yiyeceklerden biri de devekuşu yumurtası ancak yumurta kabuğunun kırılması zor olabiliyor. Bunun için de akbaba, gagasıyla taşları manipüle ediyor ve çatlayana kadar taşları kabuğa vuruyor.

Ahtapotlar

Alet kullanabilen hayvanlar
Georgette Douwma / Getty Images

Gezegenin en akıllı omurgasızı olarak nitelendirilen ahtapot, doğaçlama şekilde alet kullanıyor. Bir kabuğun iki yarısını taşıyan bazı ahtapotlar gözlenmiş. Yırtıcılar tarafından tehdit edildiklerinde, bu kabukları gizlenmek için kullanırlar. Ayrıca, battaniye ahtapotunun denizanasından dokunaçlar kopardığı ve saldırıya uğradığında bunları silah olarak kullandığı biliniyor.

Ağaçkakan ispinozu

Mary Plage / Getty Images

Alet kullanabilen birkaç ispinoz türü mevcut. Ancak en meşhuru Galapagos ağaçkakan ispinozu olabilir. Gagası her zaman böceklerin yaşadığı küçük deliklere sığmayacağından, kuş mükemmel boyutta bir dal bularak, yemeğini çıkarmak için bunu araç olarak kullanır.

Karıncalar

Alastair Shay / Getty Images

Karınca gibi böcekler de alet kullanabiliyorlar. Karıncalar, larvalarına besin kaynağı olarak kullanmak üzere mantar yetiştirdikleri gelişmiş bir tarım toplumu bile yarattılar. Karıncalar, yaprak ve çimen gibi diğer bitki örtülerinden parçalar keserler, bunları daha sonra besin maddesi olarak kullanmak üzere mantarlara getirirler. Ayrıca atıkları mantar bahçelerinde uzaklaştırırlar.

Yeşil sırtlı balıkçıl

TERUJI NOBE 野邊 / Getty Images

Bu balıkçıllar, avlarının yüzeye çıkmasını beklemek yerine yemler kullanıyorlar. Bazı balıkçıllar, balığı avlayabilmek için su üzerine ekmek kırıntıları gibi yiyecekler serpiştiriyorlar.

Su samuru

Alan Vernon / Getty Images

Su samurunun güçlü çenesi bile istridyeleri açmak için yeterli olmayabiliyor. Bu gibi durumlar için su samuru düzenli olarak karnında bir taş taşıyor ve bu taşı yemeğini açmak için kullanıyor.

Dekoratör yengeçler

Paul Starosta / Getty Images

Yengeçlerin pençeleri alet kullanımı için kullanışlıdır. Genellikle vücutlarını, hareketsiz hayvanlar, deniz anemonları ve yosun gibi bitkilerle kaplayarak kendilerini “süslerler”. Bu elbette kamuflaj amaçlıdır.

Kunduz

Chase Dekker Wild-Life Images / Getty Images

Alet kullanma konusunda insanların ilk aklına gelen bir diğer canlı da sanırım kunduzdur. Avcılardan kendilerini korumak ve yiyeceklere kolay erişim sağlamak için barajlar inşa etmeleri ile meşhurlar. Ağaçları kesip, çamur ve taşlarla barajlar inşa ederler.

Papağan

zizar2002 / Getty Images

Dünyanın en akıllı kuşlarından sayılan papağanlar araç kullanımı konusunda da bir hayli yetenekliler. Kafese kapatılan (!) kuşların, kafesin kilidini açmak için bir parça metal veya plastik kullandığı görülmüştür. Palmiye papağanlarının da, açık fıstıkları bükmek için gagalarını yapraklarla doldukları bilinmektedir.

13 tane ile listelediğimiz alet kullanabilen hayvanlar bizleri kendilerine hayran bıraktı. Sizin bildiğiniz, alet kullanabilen hayvanlar varsa yorum olarak yazmayı ihmal etmeyin.

Kaynak: TreeHugger

Daha fazla oku: İnsan dışı hayvanların da özel alanları vardır