Türkiye’deki dark psy müziğinin gelişmesinde önemli bir payı olan, hiçbir zaman hayallerini bırakmayan Dready Naga, Onur Tekin, ülkemizde bu müziğin nasıl ilerlediğini, neler yaptığını tüm içtenliği ile anlattı.

Onur kendinden bize bahseder misin?


Heyyow. Röportaj için sağ ol. Hayallerimi gerçekleştirmeyi seven bir karakterim olduğunu düşünüyorum. Çocukluktan bu yana yapmak istediklerimi gerçekleştirene kadar pes etmiyorum. Hayallerimle yaşamayı seviyorum, hayal kurmayı da.

Eskiden bilgisayar çok kullanırdım, pc bağımlılığı gibi bir alışkanlığım vardı ama hep ormanlara gitmek, hayatımın uzun bir süresi gezmek de istiyordum. 18 yaşıma bastığımda artık zamanı geldiğini anlayıp, ilk yurtdışı gezime başladım ve Hindistan’a gittim. Bilgisayarımı sadece maillere bakmak için kullanıyordum. Bu gezi bana müzikal yaşamı gösterdi. 5 -6 yıl boyunca aralıklı olarak Asya’nın belirli ülkelerini gezdim.

“7’ye yakın perküsyon öğrendim”

İlk tanıştığım enstrüman ise Djembe idi. Afrikan ritimlerine aşık olmuştum, bütün gezi boyunca müzik yaptım ve artık karar vermiştim. Hayatımın uzun bir dönemi müzik ile geçecekti. Enstrüman çalmayı hiç bırakmadım. Hatta en büyük hayalim müzik yapmaktı ve 7’ye yakın perküsyon öğrendim, gittiğim her yerde yeni bir ritim öğrenmek için uğraştım ve belli bir dönemden sonra elektronik müzikle tanıştım.

Yepyeni hayaller ile organizasyon ve elektronik müzik prodüksiyonu yapmaya başladım. Sanat ve müzik ile dolu bir yaşam alanını hep kurmak isterdim. Yurtdışındaki partiler, festivaller beni büyülemişti, hayatımın gerçek amacını bulmuş gibiydim. Sonra indoor ve outdoor kendi partilerimi yapmaya başladım.

“Intergalacted Tribe”ı kurduk ve artık benim için yeni bir mücadelem vardı.Genelin dışındaki kitlenin yaptığım etkinliklerde buluşması gibi, hayal dünyası geniş olan bir kitlenin oyun alanı gibi… Bu yüzden, önümüzdeki yıllarda ve başka ülkelerde etkinlikler yapmak istiyordum.

Aynı zamanda eski işim olan grafik tasarım artık boyut değiştirmişti ve uzun bir aradan sonra, arkadaşımın evinde zaman geçirmek için tekrar grafik çalışmaya başladım. Eğleniyordum, sonra kendi posterlerimi ve tasarımlarımı yapmaya başladım. İki sene oluyor, eskisine göre grafik işleri yapmaktan çok hoşlanıyorum. Farklı bir platformda sevdiğim alanlardaki partiler, artistler, etkinlikler için yeniden tasarım yapmaya başladım. Birçok sanatçıya ücretsiz tasarım verdim. Bu sene ise bu alanda para kazanmayı hedefliyorum.

Dready Naga: "Bu tarzın gelişmesinde Intergalacted Tribe büyük rol oynadı"
Dready Naga

“Elektronik ve enstrümantal müziği karıştırıp yeni bir proje yapmak istiyorum”

Yani eskiden istediğim bütün hayallerimi gerçekleştirdim. Sadece etkinlik yaparken kendi müziğime zaman ayıramıyorum ve bu sene kararlı bir şekilde kendi albümümü çıkarmak için daha çok uğraşacağım. Evrenden en yeni isteğim bu yönde. Tasarımlarımı bastıracağım t-shirt ve kumaşa baskı, belki yorgan ve yastık kılıfı bile…

Bir de ilerleyen yıllarda perküsyon çalmaya yeniden başlayacağım. Elektronik ve enstrümantal müziği karıştırıp yeni bir proje yapmak istiyorum.

“Intergalactic Tribe” nasıl bir araya geldi, şimdiye kadar neler yaptınız?

Sri Lanka’da Atman Festival’ine katıldım. Her şey güzeldi. Hindistan vizesine başvurup festivale gittim, eğlendim ve başkent Colombo’ya vizemi almaya gittiğimde ise vize vermemişlerdi (Hindistan’da vizeyi geçirdiğim için bir önceki sene). Çok üzülmüştüm, o dönem deri işler vardı, onları satmaya uğraşıyordum ve Atman’ın after partisine gittim ve organizasyon yapan çok fazla insanla tanıştım. Onlarla muhabbet ettik ve geri Türkiye’ye döndüm.

Döndüğümde aklımda tek kalan şey festivallerdi ve ben de yeni bir hedef bulmuştum. Yurdışında harcamak için ayırdığım bir kısım para vardı ve harcamadan dönmüştüm. Bu para ile festival yapma kararı aldım. Bir anda karar verip artistlerle konuştum ve ilk hafta paralarını ödedim ama isim yoktu, yer yoktu. Daha sonra Yiğit ve Cansu ile isim hakkında konuştum ve ortaya Intergalacted ismi çıktı. İlk etkinliğimizi dört sene önce yaptık. Ardından etkinlik yapmayı hiç bırakmadık çünkü “Intergalacted Tribe” bir anda büyüdü ve bu, bize hep daha fazla yapma enerjisi verdi.

“Dört sene önce Türkiye’de dark psy fazla dinleyen yoktu”

Dört sene önce Türkiye’de dark psy fazla dinleyen yoktu. ilk etkinliklerimiz az katılımcıydı; bu katılan 100-150 kişi etkinliklerimize hep geliyor ve evlerde toplanınca onlarla aynı tarzda parçalar dinliyorduk. Yavaş yavaş dark psytrance kitlesi oluşmaya başladı ve bir sürü insan beraber çalışmak istiyordu. Biz de her sene indoor ve outdoor etkinlikler yaptık ve yapmaya devam ettik.

İlk etkinliğimiz Bolu’daydı. İsmi “Intergalacted Festival”di: Insector, Parandroid, Frantic Noise, Brainblasterz, Paranoia Sector, Walhalla Project katıldı; Psykovsky gelememişti ama verdiğimiz sözü yerine getirip ilerleyen zamanlarda İzmir’de Psykovsky etkinliği düzenledik. 250 katılımcı vardı “killer”(*) geçti.

Sonra indoor event’lara başladık: Argonight, Kaikkialla partisini yaptık. ilk “Galactic Gathering”, 2 sene önce Fethiye Kuleli’de yapıldı. Gelen sanatçılar ise Yaminahua ve Will o Wisp idi. Çok eğlenceliydi. Kuleye dekor yapmak çok keyifliydi, gelen sanatçılar, “Gördüğümüz en büyük sahnede falan çaldık” dediler ve bu enerji ile sonraki sene, Fethiye Gemiler Koyu’nda Galactic Gathering 2 yapıldı. Onda da Kindzadza, Noitrik, Selected Mood, Lost Reflection vardı. En kalabalık buluşmamızdı, 500 kişi gelmişti ve en keyif aldığım etkinliklerden biri idi çünkü bizimle kitlenin büyümesini gördüm.

“Dark psy’ın gelişmesinde çok etkimiz olduğunu düşünüyorum”

Dört sene öncesinde sadece 100 ve 150’lerle sınırlı olan event’larımız dark psy ve hi-tech dinleyicisinin çoğalması ile büyüdü. Dark psy’ın gelişmesinde çok etkimiz olduğunu düşünüyorum. Her sene tek odak noktamız oluyor. Etkinliklerimiz için büyük paralar ve emekler harcıyoruz. Kitlenin bizimle büyümesi çok mutlu hissettiriyor bana.

Sonra Sound Mosters ve Amygdala. Sound system & Solutions ile birlikte theDarkCode etkinliklerine yardım etmeye başladık. Onlarla da baya güzel ve dolu dolu zamanlar geçirdik.

Ekibimiz bu dört sene içinde 20’ye yakın indoor etkinlikte yaptı. Bu sene yeniden Galactic Gathering’in üçünçü serisini yapıyoruz. 18-20 Mayıs’ta yeniden Fethiye Kuleli Sahili’nde olacağız. Bu sene dekora uzun zaman ayırıp, herkese büyülü bir üç gün sağlayacağız. Girdev Camp’ta yeni bir seriye başlayacağız. İsmi “Plateau”. O da 06-08 Temmuz arası. İki buluşmamıza da herkesi bekliyoruz.

Dready Naga: "Bu tarzın gelişmesinde Intergalacted Tribe büyük rol oynadı"
Murty Faisal, belgeseli için Dready Naga ile röportaj yaparken.

Dark psy’ı nasıl tanımlarsın? Keskin hatlarının olmasının yanında sana göre dark psy’ı diğerlerinden ayıran ana özellik nedir?

Dark psy isminden de anlaşılacağı gibi karanlık temayı ele alıyor. Akşam vakitleri daha çok çalınıyor tabii. Sabah da çalınmaz demiyorum ama bana göre akşamı daha fazla andırıyor, öyle bir dark yani.

Mesela gözümüzü kapatınca da dark (karanlık) oluyor. Dark psy, karanlığın müzikal olarak yansıması, orman temaları müziğe çok yansıyor. Yani orman sesleri fazla kullanılıyor. Bu da Forest’ın dark psy’a kattığı bir şey gibi…

“Çok gösteriş müziği değil”

Daha içe dönük bir müzik gibi, çok derin olanlarda dans bile edemiyorsun. Yani çok gösteriş müziği değil, daha içsel bir meditasyon müziği gibi geliyor bana. Daha derin bir müzik ve çok büyülü. Tam bir seremoni için yapılmış gibi geliyor ve sanatçılar da seremoni yöneticisi gibi.

Kendi bassline sıralaması var yani hat, kick, snare, bass perküsyonlar diğer tarzlara göre biraz daha farklı ve zaman ilerledikçe çok daha deneyimsel çalışmalar oluyor. Bayağı değişiyor kendi içinde. Diğer tarzlar bana aynısının biraz farklısı gibi geliyor ama bu tarzda hep yeni dizilimler görüyorum.

Lead’ler de akşam temasına uygun. Yani atmosfer seslerinde de daha derin sesler var. Perküsyonlar daha farklı ritim senkronu sergiliyor, sürekli değişiyor. Diğer tarzlara göre dark psy’da, hızlı tempodaki parçalarda ziller ve perküsyonlardaki farklılık çok büyük. Bass’lar genelde alt. Yani kalın notalarda. Bu da, diğer tarzlara göre daha sert yapıyor. Bir anda kendi içinde tempo değişebiliyor, bir anda yavaşlayıp sonra kendi eski temposuna dönüyor.

Bana göre şu an psy trance alanında en yaratıcı ve içinde değişken bir müzik. Diğer tarzlarda hep bir genel var, o genelin çok dışına çıkmıyorlar ve seneler geçtikçe, yenilenen akımlarla dark psy da kendi içinde yenileniyor, farklılaşıyor, kategorilere ayrılıyor, yani büyüyor.

“Tamamen kendi dünyasını yaratmış dark psy sanatçıları var”

Bazı projeler, tamamen o kişinin tarzı gibi, benzeri yok, bu çok hoşuma gidiyor. Tamamen kendi dünyasını yaratmış dark psy sanatçıları var. Diğer track’lere göre tamamen farklı.

En çok takip ettiğim çalışmalar böyle. Takip ettiğim track’lar kendi içinde sürekli değişen deneysel çalışmalar. Genel olarak Goa trance’ın senelerce değişe değişe evrimleşmiş hali. Ama diğer tarzlar hep kendi root kriterleri olduğu için (hepsi için geçerli değil tabii ki) pek değişmiyor gibi geliyor bana, aynıya sarmış gibi geliyor. Bu yüzden fazla dinleyemiyorum artık, eskiden dinlerdim dans ederdim. Seneler ilerledikçe farklı olan yüksek tempodaki çalışmalar gibi geliyor. Bazı track’ler o kadar derin bir ritüel havasına sokuyor ki kendimi diğer bir boyutta gibi hissediyorum.

Türkiye’de de dark psy kitlesi zaman ilerledikçe artıyor. Bunu neye bağlıyorsun, daha çok ne etkili olmuştur?

Dünyada da bir artış var. Seneler geçtikçe dünyadaki artışla beraber Türkiye’de de artıyor. Tabii bence, diğer ülkelere göre daha yavaş. Bunu da etkinliklere, partilere ve kitlenin artık dark psy prödüktörlerini dinleme şansı bulmalarına bağlıyorum.

Yurtdışına çıkan arkadaşlarımız eskiden beri daha çok işin içinde çünkü fazla kitle yoktu ve dark psy temelli partiler fazla olmuyordu ama azınlık bir temel kitle vardı.

İlk etkinliklerimizde aynı tarzı dinlemeye başlamış 3 -5 kişiydik ve her geçen yıl yeni insanlarla tanıştık ve bizi destekleyen aralarından bir sürü insan çıktı, dark psy ile tanışan bir sürü insan arttı.

“Intergalactic Tribe büyük rol oynadı”

Bu tarzın gelişmesinde “Intergalacted Tribe” bence büyük rol oynamıştır. Dört senedir yaptığımız etkinliklerle, getirdiğimiz sanatçılarla dark psy’a bayağı bir katkı sağladık. Çünkü kimse bu tarz müzik etkinlikleri yapmıyordu, yazın büyük müzik sistemleri ile dinleyemiyorduk.

Sanatçılarla bir araya gelip tanışamıyorduk. Bir kitlemiz oluşamıyordu. Bu isyanla da her sene iki kat fazla destek verdik. Katılanlar, her yönde destek verenler çoğaldı. İnsanlar dinledikçe bu tarzı sevmeye de başladı.

Umarım artık Türkiye’de yaşayan kitle olarak kendi parçalarmızı da yaparız. Hatta kendi record’umuzu kurarız. Türkiye’de dark psy için bayağı gönül vermiş sadece Mhakavaya, 30’a yakın track yapmış. Umarım daha fazla prodüktör çıkar.

Ben de bütün enerjimle kendi parçalarımı yapmak istiyorum ve inanıyorum ki daha fazla insan, zamanla buna başlayacak. Birbirimize destek olarak Türkiye’de kendi record’umuzla ve buradan çıkmış artistlerle yapacağımız etkinlikler artık zamanla olacak.

Diğer ülkelerde bu tarz partiler, festivaller binlerden 10 binlere uzanıyor ama her ülkenin kendi içindeki sanatçılarının kurduğu record’ları var ve her şeyi birbirine destek vererek yapıyorlar. Türkiye’de bunu göremiyorum, çok az kişi müzikal olarak dark psy’a bir şeyler katıyor gibi.

Daha fazla müzik yaparsak daha da gelişecek inanıyorum. theDarkCode oluşumunun başlaması ile daha da büyüyor kitle, iki farklı organizasyon grubu olarak farklı zamanlarda yapacağımız etkinliklerle bu yıl daha da büyüyecek gibi. Çevrenin müzikal önyargılı duvarlarını da yıktı. Dark psy için eskiden “Abi hayatta ben dinlemem” diyen arkadaşlarım şu an telefonlarında kayıtlı parçaları dinliyorlar. Çünkü daha live dinlememişlerdi. Güzel bir müzik sisteminden o an dinlediğinde büyüleniyor ve bırakamıyor insan.

Dready Naga: "Bu tarzın gelişmesinde Intergalacted Tribe büyük rol oynadı"
Galactic Gathering Vol.3 – Etkinliği takip etmek için: facebook.com/events/341412589673105/

“Bu sene daha büyük bir line-up var”

Mayıs 2018’de Galactic Gathering üçüncü kere gerçekleşecek. Yurtdışından hangi dj’leri dinleyebileceğiz?

Evet, zaman çok hızlı geçti, üçüncü oldu bir anda. İlkini yaparken dilek tutmuştum, bitmesine yakın gözlerimi kapatıp her sene yapmayı diledim. Hayalim gerçek olduğu için evrene çok teşekkür ediyorum. Kabileden arkadaşlarımızın desteği ile bu sene diğerlerine göre daha büyük bir line-up var.

Audiosytax Almanya’dan geliyor ve Alice-D Records, Quintessence, Anomalistic, PMM, Jellyfish Freq gibi record’larla çalışmış bir isim, kendine has bir tarzı var.

Mirror me Polanya’dan geliyor, Mvom diye bir projesi daha var. Cinder Vomit ile ve Painted Chaos Project, Anomalistic rec, Labyrinthine crew, Sacred Sound çalıştığı label’lar ve bildiğim kadarıyla Painted Chaos Project’in de sahibi.

Otkun Voodoo Hoodoo rec. Ovni rec. çalıştığı record’lar. O da Kanada’dan geliyor.

Mergel var, o da Popol vuh rec. ile çalışıyor ve Angry Rocket diye bir projesi daha var, Rusya’dan geliyor. Blind-ox da Voodoo Hoodoo, Shamanism Scared Evil gibi record’lardan parçalar yayınlamış ve Fas’dan geliyor. Audionimus var, Painted chaos project ile çalışıyor ve Almanya’dan geliyor.

Psymind Hindistan’dan Union hoffman rec, Twisted Minds Rec, Fenomenoise laboratry ile çalışıyor. Mhakavaya var İzmir’den geliyor, D noir Rec ile çalışıyor ve Erf İran’dan ve Forty Five Bursa’dan, Cosmic Crew ikisi de. Shamaniak, Uurohmbre, Skyvibes da diğer yurtdışından gelen artistler.

Gelecek pre-event’leriniz nerede, hangi tarihlerde olacak?

Tarihleri daha tam belirleyemedik çünkü yeni outdoor etkinlikler açıldı ve tarihlerimiz değişti. Yerler ise İstanbul, Ankara, Eskişehir, Antalya ve İzmir askıda şu an mekân olmadığı için. Tam olarak bir şey diyemiyorum ama hâlâ bir yerler arıyoruz.

İstanbul’daki etkinliğimiz Roxy’de, Ankara, Eskişehir ve Antalya daha kesinleşmedi. Takipçilerimiz event sayfasını takip ederek öğrenebilirler.

İlerleyen yıllarda artık yurtdışında da etkinlik yapmak istiyoruz. Büyük hayalimiz Nepal’de bir event yapmak, planımız var. Yer ve bağlantılarla konuşuyoruz. Bir iki sene içinde o da kesinleşecek, umarım yaparız,

Hindistan’da da ufak eventlar yapma planlarımız var ama Nepal’de büyük bir event yapacağız bir iki sene içinde ve Türkiye kitlesini oraya taşımak, orada sihirli anlar yaşamak için çabalarımız sürüyor.

Etkinliklerimize gelen ve gelecek olan bütün takipçilere buradan teşekkür ediyorum. Onlarla daha keyifli anlar dilemek temennisi ile bu seneki etkinliğimiz için tüm enerjimle uğraşacağıma inanıyorum ve müzikal olarak yeni yapacağım parçalarımı da kendi soundcloud sayfamda paylaşacağım, takipte kalın. Grafik işlerimi de bir toparlayıp satın alabileceğiniz materyaller ve kıyafetler olarak hizmete sunacağım.

*Psychedelic kültürde “killer”, partiler, durumlar, eserler vesaire gibi gerçekten çok iyi olan şeyler için kullanılan bir tabirdir.