Seyahatlerinizin doğa üzerindeki etkisini hiç merak ettiniz mi? Milyarlarca insan her gün uçaklar, trenler ve otomobillerle dünyayı dolaşıyor; karbon emisyonu yanı sıra bir ton atık da ortaya çıkıyor. Birçok seyahat planı ne yazık ki çok fazla kaynak kullanılıyor ve kirliliğe yol açıyor. Ne yazık ki gezginler yeşil seyahat felsefesinden çok uzaklar.

Bugünün atmosferindeki doğal olmayan karbon seviyesi iklim değişikliğine neden oluyor. Ayrıca her yıl okyanuslar daha asidik hale geliyor. Atmosferdeki dengesiz gaz seviyeleri gezegendeki her canlı için tehlike arz ediyor. Ancak sürdürülebilir bir felsefe ile seyahatinizi gerçekleştirdiğinizde, doğada bıraktığınız ekolojik ayak izinizi en aza indirebilirsiniz. Bununla birlikte doğa dostu bir seyahat geçici bir heves ya da moda da olmamalı.

Bu farkındalığın büyüme eğilimi, birçok doğa dostu uygulamayı benimseyen seyahat endüstrisine de yayılıyor. Otel odasındaki çarşafların/havluların yıkanıp yıkanmamasını isteyen işaretler… Ayrıldığınızda tüm elektriği otomatik kapatan odalar… Tüketimini azaltmak için çatılarına güneş panellerini ve su geri dönüşüm sistemlerini ekleyen oteller… Sürdürülebilir turizm, etkileşim kurarak doğal ve kültürel çevreyi korumayı gerektirir. 

Basit seçenekler büyük etki yaratır

IUCN ise eko-turizmi; “Geçmiş ve gelecekteki kültürel özelliklerin her birine eşlik ederek düşük ziyaretçi etkisi ile korumayı geliştiren, yerel halkın aktif sosyo-ekonomik katılımına olanak tanıyan, doğadan zevk almak ve doğanın değerini anlamak amacıyla doğal alanda yapılan çevresel açıdan sorumlu seyahat” olarak tanımlamıştır. Bir gezgin açısından eko-turizm, yerel kültürlere ve biyoçeşitliliğe karşı duyarlılığı ve takdiri içerir. Bu tür gezginler vicdanlı, düşük etkili ve etik davranışlar gösterir. Basit seçenekler büyük etki yaratır.

Doğa dostu gezginler için yeşil seyahat rehberi
Ne yazık ki gezginler yeşil seyahat felsefesinden çok uzaklar. Fotoğraf: John Matychuk/Unsplash

Çoğu gezgin, sürdürülebilirliğin “zor iş” olduğu veya günlük programlarında büyük değişiklikler gerektirdiği görüşüne sahiptir. Tüm gezginler seyahatlerini daha yeşil yapmak için basit adımlar atabilirler. Gerektirdiği sürekli farkındalıktan dolayı eko-turist olmak ilk başta çok zor görünebilir. Ancak doğa dostu seçimler yaparak, birkaç kez sorumlu bir şekilde seyahat ettikten sonra daha kolay ve hatta daha eğlenceli olacağını söyleyebilirim.

Bu yazı, ziyaret ettiğiniz yerlerde olumlu bir etki bırakmak için ihtiyaç duyduğunuz tüm ipuçlarını ve ilhamları içerir. Ekolojiyi önemsiyor ve seyahat etmeyi de seviyorsanız, daha doğa dostu olmanızın gerçekten kolay yollarını keşfedin. Doğa dostu veya sürdürülebilir bir şekilde seyahat etmenin en iyi yanı, bütçeye uygun planlama yapmanın inanılmaz kolay olması ve pratik olarak daha az harcama yapılmasıdır. Cüzdanınızda ve gezegeninizdeki yeşili biraz daha korumak için işte bazı öneriler:

Yeşil seyahat için öneriler

Evinizi fişten çekin

İster kısa ister uzun süreli bir gezi olsun evinizden ayrılmadan önce, evinizdeki her elektronik cihazı fişten çıkarın. Bunları kullanmadığınız zamanda da, sadece fişi takılı tutmak bile şebekeden enerji çeker. Aynı zamanda bu, size para tasarrufu da sağlar.

Doğa dostu otelleri seçin

Eğer bütçenize göre bir otelde kalmayı planlıyorsanız, rezervasyon yaptırmak istediğiniz otelin doğa dostu ne gibi yöntemler kullandığını araştırabilirsiniz. Doğa dostu konaklama sunan birçok otel, motel, han, pansiyon ve tatil köyü bulunuyor. Bazı oteller sadece para kazanmak için ne yazık ki sadece yeşil kelimesini kullanabiliyor. Buna da dikkat edin.  Tabii genellikle bunların doğa dostu olup olmadıklarını bir belge ile anlayabilirsiniz. EarthCheck, Rainforest Alliance, Green Key ve Green Tourism uluslararası sertifikalar arasında sayılabilir. “Elektriği, ısıtma ve soğutmayı sorumlu kullanıyorlar mı? Boşa harcanan su miktarını azaltıyorlar mı? Ekosisteme zarar vermeyen konumlarda mı tesis kurmuşlar? Plaj ve orman temizleme faaliyetleri gibi ekolojik uygulamaları teşvik ediyorlar mı? Geri dönüşüm kutuları var mı? Yemek atıklarını ne yapıyorlar?” gibi soruların cevapları ile doğru oteli seçebilirsiniz. 

Bir otele yerleştiğinizde, kaldığınız süre içinde de ayak izinize dikkat edin. Otellerde verilen mini şampuan şişlerini ve diğer ürünleri evinize götürmekten vazgeçebilirsiniz. Kendi kişisel hijyen malzemelerinizi yanınızda getirebilirsiniz. Ayrıca açık büfeden yiyebileceğiniz kadarını alın ki yiyemediğinizi atmak zorunda kalmayın.

Doğa dostu gezginler için yeşil seyahat rehberi
Fotoğraf: Kamil Szumotalski/Unsplash

Termosunuzu yanınızda gezdirin

Havalaanında uzun check-in işlemeni tamamladıktan sonra, uçuşunuzu beklerken canınız bir şeyler içmek istedi. Kahve noktalarından kağıt bardakla bir kahve ya da çay aldınız. Eyvah! Bu demektir ki seyahatiniz boyunca bunun gibi 20-30 bardak daha atık çıkaracaksınız. Eğer seyahatinizi daha yeşil gerçekleştirmek istiyorsanız, yanınızda termos taşımanız yapabileceğiniz en önemli değişikliklerden biri olabilir. Tabii ki su matarınızı unutmayın!

Az yükle ile yola çıkın

Eşya konusu önemsiz gibi gözükebilir ama hafif yükle yola çıkmanın çevreye etkisi büyüktür. Eğer çantanız hafifse uçağınız, kullandığınız otobüs ya da arabanız daha hafif olacaktır. Bu hafiflik de yakıta ve tüketime yansıyacaktır. Ayrıca az eşya taşımak her zaman daha kolaylıklık sağlar.

Araç paylaşın ya da otostop çekin

Araç paylaşmak özel taşımacılıktan herhangi bir ek karbon emisyonu yaratmadığınız anlamına gelir. Facebook grupları ya da belirli internet siteleri üzerinden araç paylaşımı yapabilir ya da aracını paylaşan kişilere misafir olabilirsiniz. Ayrıca güvenli noktalar üzerinde otostop çekmek da başka bir alternatif olabilir. Bu şekilde paranız da cebinizde kalır.

Daha fazla oku: Otostopçular ve gezginler için hayat kurtarıcı 4 bilgi

Doğa dostu gezginler için yeşil seyahat rehberi

Aktarmasız uçuşlar yapın

Uçaklardan kaynaklanan emisyonlar hakkında yapabilecek çok az şey olsa da seyahat planınızdaki hemen hemen her alan için daha yeşil alternatifler seçebilirsiniz. Havacılık endüstrisi tek başına insan faaliyetlerinin toplam iklim değişikliği etkisinin yüzde 4-9’unu oluşturuyor. Hava yolu ile seyahat etmek çevre üzerindeki diğer seyahat yollarından katlanarak daha fazla etkiye sahip. Tamamen uçmaktan vazgeçmek mümkün olmayabilirken etkinizi azaltmak için belirli uçuş seçeneklerini tercih edebilirsiniz.

Uçaklar en çok, kalkış ve inişlerde yakıt tüketiyor. Eğer fiyatlarda çok bariz bir fark yoksa bir sonraki uçuşunuzu aktarmasız seçebilirsiniz. Ayrıca ekonomi sınıfında uçmak, uçak başına daha fazla insan ve kişi başına daha az emisyon anlamına gelir.

Artık birçok havayolu da, karbon azaltma projelerine ve girişimlerine yatırım yaparak, uçak emisyonlarını telafi etmeye çalıştıkları karbon dengeleme programlarına sahip. Bu havayollarını tercih edebilirsiniz.

Eğer kullandığınız havayolu firmasının karbon dengeleme hizmeti yoksa climatecare.com ve terrapass.com gibi oluşumlar farklı bir öneri sunuyor. Bu platformlar, fide ve diğer ekolojik projeler ile seyahatinizin karbon açısından dengelenmesini sağlıyor.

Doğa dostu gezginler için yeşil seyahat rehberi
Hayatımızın birçok alanında olduğu gibi gezilerimizde de yeşil seyahat felsefesini benimseyebiliriz. Fotoğraf: Chang Hsien/Unsplash

Toplu taşıma araçlarını kullanın

Nereye seyahat ettiğinize bağlı olarak bir şehir içinde bir yere ulaşmak için toplu taşıma araçlarını kullanabilirsiniz. Şu an kendinize “Bekleyin, 1 milyon insanın olduğu bir metroda tıkılmak istemiyorum” diyorsanız sizi anlayabiliyoruz. Mesele şu ki, çoğu küçük şehirler daha temiz ve kullanışlı toplu taşıma araçlarına sahip. Popüler turistik ve gelişmiş yerlerde de iyi bir toplu taşıma ağı bulabilirsiniz. Hem toplu taşıma araçları her zaman taksi kullanmaktan ve araba kiralamaktan daha ucuz gelir.

Ülkeleri trenle seyahat etmek de son derece hoş bir seyahat olabilir. Bir araba kiralamak zorundaysanız da hibrit veya elektrikli bir araba kiralamayı deneyebilirsiniz ama Türkiye gibi bir yerde bu bir tık daha zor olabilir. Ne yazık ki elektrikli veya hibrit araçlar çok fazla yok. Araba kullanmanız gerektiğinde de en verimli rotayı izleyebilmeniz ve yolda az zaman harcayabilmeniz için vaktinden önce haritalandırın.

Bir şehri keşfetmenin en güzel yolu yürümektir. Yürümek, gerçekten de belirli bir yer ve kültürle yakından etkileşime girmenizi sağlar. Bir diğer seçenek ise bisiklet kiralamaktır. Yürüyüş ve bisiklet hem kendi sağlığınız için çok önemli hem de sıfır karbon salımı ile en doğa dostu keyif yöntemidir. Yürüken minik böcekleri, karıncaları ezmemeye dikkat edin. Çiçekleri koparmayın. Karşınıza çıkanlara saygı duyun.

Doğa dostu gezginler için yeşil seyahat rehberi
Fotoğraf: Jametlene Reskp/Unsplash

Yöresel takılın, bilinçli alışveriş yapın

Seyahat ediyor olsanız da olmasanız da yerel yiyecek/ürün satın almak, ürünlerin hareket etmemesini sağlar. Yani bu da, nakliye ve nakliye emisyonlarının azalması demektir. Yerel ürünlerin satın alınması aynı zamanda yerel işletmeleri teşvik eder. Böylelikle yerel ekonomiyi desteklersiniz. Yerel bir topluluğun kendisini verimli bir şekilde sürdürmesine yardımcı olursunuz. 

Ülkenizde bulunan ürünleri satın almamaya özen gösterebilirsiniz ki zaten bu gereksiz yere ağırlığınızı arttıracaktır. Bir Fransız pazarında alışveriş yaparken bir Çin fabrikasında yapılmış biblo satın almak çok da anlamlı olmasa gerek. Bunun yerine yöresel ürünleri satın alabilirsiniz. Ayrıca alışveriş yaparken yeniden kullanılabilir çantanızı kullandığınıza emin olun ve plastik torba kullanımını azaltın. Önceden araştırma yapın ve yerel olarak sahip olunan ve işletilen dükkânları arayın. Kalacağınız yere, adil ticaret yapan ve doğa dostu ürünler satan dükkânlar olup olmadığını sorun. Bu tarz eşyalar daha pahalı olabiliyor ama kendinize bir bütçe ayırın ve buna bağlı kalın.

Atıkları doğru bir şekilde atılması

Atıklarınızı doğru bir şekilde atmak, seyahatlerinizi daha yeşil hale getirmek için yapabileceğiniz en basit şeylerden biridir. Özellikle bu gelişmekte olan ülkelerde önemli bir husustur. Yerel haktan geri dönüşüm merkezleri hakkında bilgi isteyin veya otelinize atık bertaraf teknikleri konusunda danışın ve atıklarınız açısından en iyi uygulamaları izlemeye çalışın. Zaten seyahat edin ya da etmeyin, atıkların uygun şekilde bertaraf edilmesi yeşilleşmenin en iyi ve en kolay yollarından biridir.

Yeşil Seyahat Rehberimizi okumadan yola çıkmayın! Fotoğraf: Joshua Ness-/Unsplash

Yerel flora ve faunaya saygı gösterin

Eko-turizm doğal yerlere seyahat etmeyi teşvik ederken, turistlerin saygılı bir şekilde seyahatlerini gerçekleştirmelerini ister. Doğa yürüyüşü veya kuş gözlemciliği açık havada olan aktivitelere katılırken başka bir türün yaşam alanını tehlikeye atmadığınızdan emin olun. Etkileşimli hayvan deneyimlerinden (daha doğrusu hayvan sömürüsünden) her zaman kaçının. Bu etkinliklere uyum sağlayabilmeleri için hayvanlar çeşitli işkencelere maruz kalıyorlar. Sahilde ya da ormanda gördüğünüz birkaç çöp parçasını toplayabilir ve onu atık konteynırlarına atabilirsiniz. 

Seyahat aktiviteleri

Her yer hem turistler hem de yerli halk için benzersiz bir dizi etkinliğe sahiptir. Çoğu insan seçimlerinin gerçek maliyetini anlamadan genelde en ucuzu seçme eğilimdendir. Katılmak istediğiniz etkinliklerde seçici olabilirsiniz. Mesela ATV sürüşü gibi seçenekler çevreye büyük zarar verebiliyor. Öncelikle doğa dostu bir tur için hizmetlerin sürdürülebilir bir şekilde yürütülüp, yürütülmediğini öğrenmek gerekiyor. Peki, bu bağlamda daha sürdürülebilir olmak ne anlama geliyor? Bu, tur grubunun daha küçük olduğu, kullanılan taşımacılığın enerji tasarruflu olduğu veya turun koruma çabalarının yanı sıra benzersiz yerel çevresel kaygıları vurgulayacağı anlamına gelebilir. Ekolojik ayak izini büyük bırakan faaliyetlerden uzak durmaya çalışın. Ayrıca sizi doğaya ve kültüre yaklaştıracak etkinliklere katılmayı düşünebilirsiniz. 

Su aktiviteleri

Su aktivitelerine katılırken akılda tutulması gereken önemli doğa dostu ipuçları var.

  • Çoğu güneş kremi, sağlığınızın yanı sıra mercan ve resif yaşamlarına zarar verebilecek kimyasalları içeriyor. Ocean Safe veya Reef Safe®, toksik olmayan güneş koruyucuları kullanın.
  • Dalış yaparken veya şnorkelle yüzerken mercanlara dokunmayın çünkü cildinizdeki yağlar koruyucu mukoza zarlarını yok ederek tüm mercan kolonilerini tahrip edebilir.
  • Sörf gibi su sporları için doğa dostu ve oradaki yaşamı bozmayacak ekipman satın alın veya kiralayın.
  • Sürat tekneleri yerine konalar ve kayıklar gibi motorlu olmayan tekneler kullanarak iç suları keşfedin.
  • Derin deniz balıkçılığı hassas sualtı dünyasına zarar verir. (Ki balıkların da acı çektiğini ve onların da yaşam haklarına saygı duymamız gerektiğini unutmayalım).
Fotoğraf: Rawpixel/Unsplash

Paylaşım ekonomisi

Diyelim ki en büyük masrafınızı uçak bileti alırken yaptınız ve konaklamalarınızda bir miktar tasarruf etmek istediğinizi varsayalım. Yine de kaliteden ödün vermek istemiyorsanız Airbnb üzerinden kiralık evlere ulaşarak ilginç yerlerde kalabilirsiniz. Bazı yerlerde, bölgelere bağlı olarak daha uygun fiyatlarda evler de olabiliyor. Paylaşım ekonomisi Uber, TaskRabiit, Airbnb gibi şirketlerle son birkaç yıl içinde daha çok yayıldı.

Buradaki fikir, paranızın nereye gittiğine dair hiçbir fikrinizin olmadığı bir şirkete ödeme yapmak yerine, hizmetleri veya malları karşılığında yerel insanlara parayı vermektir. Airbnb bu modelin en popüler versiyonudur. İnsanların evlerini açmasına ve gezginlerini belli bir ücret karşılığında ağırlamaya olanak tanır.

Birisinin evinde yine de kalmak istemiyorsanız Glooby gibi bir internet sitesini kullanarak bütçenize uygun bir hostel bulabilirsiniz. Buradaki çoğu hostelin doğa dostu olduğu söyleniyor.

Nereye giderseniz gidin, geride bırakmanız gereken tek şey ayak izidir. Bunlar sadece birkaç ipuçu! Daha doğa dostu seyahat etmenin birçok harika yolu var. Her şey bir seferde küçük bir adım atmakla ilgili…

Takip edebileceğiniz yeşil seyahat blogları:

ecotravellerguide.com
everysteph.com
greenglobaltravel.com
girlabouttheglobe.com
soultravelblog.com
charlieontravel.com
smallfootprintfamily.com

Kaynak: Small Foot Print Family, E Magazine